Laboratorium Sztucznej Inteligencji (AI) oraz nauki, techniki, inżynierii i matematyki (STEM)

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania jest wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762, z późn. zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, podstawowe warunki niezbędne do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania.

Rozwiązania zawarte w projektowanym rozporządzeniu stanowią realizację tzw. „kamienia milowego” (numer porządkowy C9G) przewidzianego w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności, zwanego dalej „KPO”.

Należy wskazać, że jednym z podstawowych celów KPO jest zapewnienie optymalnego poziomu rozwoju cyfrowego – w skali całego kraju – oraz kompetencji kluczowych dla rozwoju gospodarki przyszłości, z poszanowaniem zasad zrównoważonego rozwoju. Cyfryzacja i innowacyjność systemu oświaty odgrywa w tym obszarze kluczową rolę. W związku z tym KPO zakłada podjęcie i realizację licznych reform oraz inwestycji w tej dziedzinie. Spośród nich należy wskazać między innymi:

1. Zapewnienie nowych komputerów przenośnych do dyspozycji nauczycieli – co najmniej 465 000 sztuk, i uczniów – co najmniej 735 000 sztuk;

2. Wyposażenie sal lekcyjnych w połączenie z siecią LAN – co najmniej 100 000 sal;

3. Utworzenie Laboratoriów Sztucznej Inteligencji (AI)oraz nauki, techniki, inżynierii i matematyki (STEM) w szkołach i innych instytucjach edukacyjnych – co najmniej 16 000;

4. Cyfryzację systemu egzaminacyjnego.

Z powyższego wynika, że polski system oświaty czeka w najbliższych latach kompleksowa transformacja cyfrowa, z którą wiąże się zakup dużej ilości niezbędnego sprzętu komputerowego. Działania te są komplementarne wobec realizowanych obecnie inicjatyw edukacyjnych finansowanych ze środków krajowych, takich jak:

1. Rządowy program rozwijania szkolnej infrastruktury oraz kompetencji uczniów i nauczycieli w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych na lata 2020–2024 „Aktywna Tablica”;

2. Rządowy program rozwijania szkolnej infrastruktury oraz umiejętności podstawowych i przekrojowych dzieci i młodzieży – „Laboratoria Przyszłości”;

3. Program wieloletni „Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0. na lata 2021–2025”.

W celu zapewnienia zgodności nabywanego sprzętu komputerowego z potrzebami uczniów i nauczycieli oraz dla zapewnienia jego należytej jakości niezbędne jest określenie minimalnych wymagań (standardów) dla sprzętu komputerowego, w tym komputerów stacjonarnych, laptopów i tabletów, w który powinny być wyposażone szkoły. Kierunek tych działań znajduje odzwierciedlenie w opisie wyżej wskazanego kamienia milowego, wskazującego na obowiązek państwa polskiego do określenia minimalnych standardów wyposażenia wszystkich szkół w infrastrukturę cyfrową umożliwiającą wykorzystanie technologii cyfrowych w nauce na równym poziomie w każdej szkole. Jest to warunek konieczny do uruchomienia właściwych tematycznie inwestycji zawartych w KPO.

Uwzględniając powyższe proponuje się, aby na gruncie prawa krajowego założenia powołanego kamienia milowego zostały zrealizowane przez nowelizację rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania (Dz. U. z 2011 r. poz. 23), zwanego dalej „rozporządzeniem”.

Rozporządzenie reguluje obecnie kwestie związane z wymogami infrastrukturalnymi obiektów szkolnych, wyposażeniem przedszkoli, szkół i placówek działających w systemie oświaty w pomoce dydaktyczne i sprzęt umożliwiający realizację zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, wyposażeniem nauczycieli w materiały niezbędne do wykonywania czynności wchodzących w zakres ich obowiązków oraz ze zbiorami bibliotek szkolnych.

Projektowane rozporządzenie przewiduje:

1. Wyposażenie szkół podstawowych i ponadpodstawowych prowadzących kształcenie w formie dziennej w sprzęt komputerowy, w tym komputery stacjonarne, laptopy i tablety, umożliwiający wykorzystanie technologii cyfrowych przy realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (§ 1 pkt 1 projektu rozporządzenia);

2. Dodanie do rozporządzenia załącznika określającego minimalne wymagania dla sprzętu komputerowego:

   1. Komputerów stacjonarnych (zestawów) składających się z: jednostki centralnej, monitora ekranowego, klawiatury i myszy komputerowej lub zewnętrznego gładzika,

   2. Laptopów (zestawów) składających się z: laptopa i myszy komputerowej lub zewnętrznego gładzika,

   3. L-aptopów przeglądarkowych (zestawów) składających się z laptopa przeglądarkowego i myszy komputerowej lub zewnętrznego gładzika,

   4. Tabletów

      • w wariancie dla ucznia i dla nauczyciela (§ 1 pkt 2 projektu rozporządzenia).

Zgodnie z art. 18 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, z późn. zm.), kształcenie w formie dziennej jest prowadzone w:

1. Szkole podstawowej dla dzieci i młodzieży;

2. Liceum ogólnokształcącym dla dzieci i młodzieży;

3. Technikum;

4. Branżowej szkole I stopnia;

5. Szkole specjalnej przysposabiającej do pracy.

W przypadku branżowej szkoły II stopnia i szkoły policealnej kształcenie może odbywać się w formie dziennej, stacjonarnej lub zaocznej. Projektowane rozporządzenie będzie miało zastosowanie do branżowej szkoły II stopnia i szkoły policealnej prowadzących kształcenie w formie dziennej.

Projektowane rozporządzenie nie określa, jaką ilość sprzętu komputerowego będzie zakupywał organ prowadzący szkołę, pozostawiając decyzję w tym zakresie organowi prowadzącemu szkołę.

Lista sprzętu komputerowego określonego w załączniku do projektowanego rozporządzenia, została skonstruowana, na podstawie popularności określonych kategorii sprzętu w szkołach, oraz działań planowanych w ramach KPO. Minimalne wymagania określone w załączniku były konstruowane w dialogu z branżą IT i w oparciu o dane otrzymane ze szkół i placówek oświatowych.

Minimalne wymagania określone w załączniku do rozporządzenia będą obowiązywały w stosunku do sprzętu komputerowego, w tym komputerów stacjonarnych, laptopów i tabletów, który zostanie zakupiony przez organy prowadzące szkoły podstawowe i ponadpodstawowe kształcące w formie dziennej po dniu 31 sierpnia 2023 r. (§ 2 projektu rozporządzenia).

Proponuje się, aby projektowane rozporządzenie weszło w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) w uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Wejście w życie projektowanego rozporządzenia w terminie niezapewniającym czternastodniowej vacatio legis jest podyktowane koniecznością pilnego przygotowania i ogłoszenia postępowania przetargowego na zakup przenośnych komputerów dla uczniów i nauczycieli, dla którego minimalne wymagania, określone w załączniku do projektowanego rozporządzenia, będą stanowiły podstawę do przygotowania opisu przedmiotu zamówienia. Opóźnienie w ogłoszeniu postępowania przetargowego może skutkować niedotrzymaniem terminu realizacji inwestycji wskazanego w KPO.

Proponowane rozwiązanie dotyczące terminu wejścia w życie projektowanego rozporządzenia z dniem następującym po dniu ogłoszenia jest dopuszczalne z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawnego i uzasadnione interesem adresatów zawartych w nim norm prawnych.

Projektowane rozporządzenie nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.) i w związku z tym nie podlega notyfikacji.

Przedmiot regulacji nie jest objęty zakresem prawa Unii Europejskiej.

Projektowane rozporządzenie nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.

Projektowane rozporządzenie będzie miało pozytywny wpływ na działalność mikro przedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorstw, z uwagi na to, że zapotrzebowanie na ich usługi zwiększy się w następstwie inwestycji z KPO, do uruchomienia których jest konieczne spełnienie obowiązków opisanych w ramach kamieni milowych. Dotyczy to w szczególności sektora informatycznego, szkoleniowego, elektrycznego i elektronicznego, logistycznego, telekomunikacyjnego oraz EdTech.

Odnosząc się do § 12 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r. poz. 283), należy stwierdzić, że rozporządzenie uwzględnia regulacje, w stosunku do których nie ma możliwości, aby mogły być podjęte za pomocą alternatywnych środków.